Ko e ngaahi 'ilo ki he tupu'anga 'oku 'aonga ki he taha kotoa pē

Ko e founga ngāue 'a e kau toketā 'i he mala'e fakafaito'o 'oku liliu. 'E lava 'e ho'o DNA ke tokoni'i kinautolu ke toe mahino'i ange, fakafuofua'i, mo vavalo'i 'a e ngaahi fokoutua. Ko e 'elia eni 'oku vave 'ene tupu pea 'e vave ni mai pe 'ene hoko ko e konga tu'upau 'o ho'o tokangekina fakamo'uilelei.

Ko e taimi ni, 'oku laui miliona 'a e kau 'Aositelēlia 'e ala lava ke 'ikai ke nau 'inasi he ngaahi fakalakalaka ko eni 'i he tokangaekina fakamo'uilelei. Ko hono 'uhinga he ko e ngaahi komiunití lahi 'o 'Aositelēlia ni 'oku 'ikai fakafofonga'i lelei 'i he ngaahi naunau 'oku fakafalala ki ai 'a e kau toketā mo e kau fakatotolo 'i hono faka'ilonga'i mo fakafuofua'i ha fokoutua.

 

Ko hono langa ha naunau leleiange ki he tukufakaholo

'Oku fengāue'aki 'a e OurDNA mo e ngaahi komiunití ke fakakau mai 'a e ngaahi kulupu tupu'anga 'a ia 'oku 'ikai ke 'i ai ha ngaahi naunau 'i he fekumi ki he hohoko mo e tafa'aki fakafaito'o. 'Oku mau ngāue mo e ngaahi kautaha fakamatakali, kau taki he komiunití mo e ngaahi komiunití ke fo'u ha fakamatala hohoko 'oku ne fakafofonga'i 'a e kotoa 'o e ngaahi komiunití.

'E tokoni 'a e ngaahi naunau ko eni ke toe leleiange 'a e tokangaekina fakaemo'uilelei ma'ae 'Aositelēlia kotoa pē - ma'au, ho fāmili pea mo ho komiunití. 

 

Ako 'o toe lahiange

 

Ko e hā 'a e me'a 'oku fiema'u?

 

Lēsisita mai he ope

Lau 'a e fakamatala fakangofua pea mo fakakakato 'a e foomu fakangofua.

To'o toto

'A'ahi ki he senitā to'o toto 'oku mau fengāue'aki pe kau mai ki he'emau polokalama 'a e OurDNA ke to'o ha toto.

Ke tau fetu'utaki

Te ke lava 'o fili ke ma'u e ngaahi fakamatala ki he fakatotolo, ngaahi ola, mo e uesia ho'o ngaahi tānaki mai.

 

Sio ki he ngaahi sitepu 'oku kau ki heni

 

Kau mai ke fai ha liliu

 

Sio 'i he vitiō 'i he: Filipino | Vietnamese | Arabic | Tongan

Ngāue fakataha ki ha kaha'u potupotutatau

Ko 'emau kaungā ngāue he komiunití 'oku nau tokoni mai kiate kimautolu ki hono fo'u 'a e ngaahi laka 'e fakafetaulaki ki he fiema'u honau ngaahi komiunití. 'Oku 'uhinga eni 'oku mau ngāue mo e kau mēmipa 'o e ngaahi kulupu 'i he komiunití ke fakakaukau'i 'a e founga lelei taha ke a'u atu ai, talanoa, mo fakaafe'i 'a e kakai mei honau komiunití ke kau mai ki he OurDNA.

'I he ngāue fakataha, 'oku mau faka'amu ke fakakau mai 'a e lauafe 'o e kau 'Aositelēlia kehekehe ke hoko ko e konga 'o e OurDNA mo fakafuo 'a e kaha'u 'o e tokangaekina 'o e mo'uilelei.

Ko hai kuo kau mai ki he'etau OurDNA?

Tongan

Tongan

Komiunití

OPEN NOW
12% kakato
  • 117+ Tongan Kuo kau mai 'a e kau mēmipa 'o e komiunití 'Aositelēlia
  • 1 Ngaahi polokalama ka hoko mai Sio
  • 7 Ngaahi polokalama OurDNA kuo fai 'o a'u mai ki he 'aho ni
Kau mai TONGAN Komiunití
Samoan

Samoan

Komiunití

OPEN NOW
36% kakato
  • 355+ Samoan Kuo kau mai 'a e kau mēmipa 'o e komiunití 'Aositelēlia
  • 1 Ngaahi polokalama ka hoko mai Sio
  • 7 Ngaahi polokalama OurDNA kuo fai 'o a'u mai ki he 'aho ni
Kau mai SAMOAN Komiunití
Fijian

Fijian

Komiunití

OPEN NOW
11% kakato
  • 114+ Fijian Kuo kau mai 'a e kau mēmipa 'o e komiunití 'Aositelēlia
  • 1 Ngaahi polokalama ka hoko mai Sio
  • 7 Ngaahi polokalama OurDNA kuo fai 'o a'u mai ki he 'aho ni
Kau mai FIJIAN Komiunití
Lebanese

Lebanese

Komiunití

OPEN NOW
26% kakato
  • 256+ Lebanese Kuo kau mai 'a e kau mēmipa 'o e komiunití 'Aositelēlia
  • 'Ikai ha polokalama 'e hoko mai
  • 8 Ngaahi polokalama OurDNA kuo fai 'o a'u mai ki he 'aho ni
Kau mai LEBANESE Komiunití
Vietnamese

Vietnamese

Komiunití

OPEN NOW
136% kakato
  • 1360+ Vietnamese Kuo kau mai 'a e kau mēmipa 'o e komiunití 'Aositelēlia
  • 'Ikai ha polokalama 'e hoko mai
  • 10 Ngaahi polokalama OurDNA kuo fai 'o a'u mai ki he 'aho ni
Kau mai VIETNAMESE Komiunití
Filipino

Filipino

Komiunití

OPEN NOW
104% kakato
  • 1036+ Filipino Kuo kau mai 'a e kau mēmipa 'o e komiunití 'Aositelēlia
  • 'Ikai ha polokalama 'e hoko mai
  • 24 Ngaahi polokalama OurDNA kuo fai 'o a'u mai ki he 'aho ni
Kau mai FILIPINO Komiunití
Ngaahi komiunití ka hoko mai:
Sudanese,
South Sudanese

Kuo mau ngāue mo e kau toketā mo e kau fakatotolo ke 'ilo'i pe ko e fē 'a e ngaahi komiunití 'e kau lelei kiate kinautolu 'i hono fakafofonga'i lelei mai 'i he tauhi'anga fakamatala ko eni ki he hohoko. Ka 'oku 'ikai ke mau taumu'a ke ngata pe ai! 'Oku mau taumu'a ke langa ha ngaahi koloa 'oku ne fakafofonga'i 'a e 'Aositelēlia kotoa pē. 

FETU'UTAKI MAI KIATE KIMAUTOLU
Upcoming community EOI

Are you part of one of our communities of focus? Are you interested in learning about and helping the OurDNA program to advance medical research that might benefit your community members? Please let us know by filling in this form. A member of the team will be in contact with you soon.

 

Ko Ho le'o

"'I he taimi na'a ku ngaue fakataha ia mo e OurDNA, na'e taimi loloa 'aupito koe'uhi na'a nau feinga ke fakatupulaki 'a e fefalala'aki koe'uhí ke lava 'e kimautolu ko e komiunití mo e kau foaki 'o sio ki he lelei ma'a kimautolu mo homau ngaahi famili. Ko me'a eni 'oku kehekehenga ai 'a e fakatotolo ni."

Mila Cichello, Hoa Ngāue

Memipa 'o e Filipino Komiunití

Fakalahi talaloto

"Ko e me'a lelei fekau'aki mo e OurDNA 'oku nau 'i heni ke ako 'o toe lahiange fekau'aki mo e ngaahi mahaki angamaheni mo 'ikai 'iloa, tautautefito ki he komiunití Filipino."

Niel Tequin, Tokotaha na'a ne kamata'i e Filipino Ballers Club

Memipa 'o e Filipino Komiunití

Fakalahi talaloto

"Fakafo'ituitui, ko 'eku taukei 'i he mala'e fakafaito'o ko ia 'oku ou sio ki he lelei 'o e fakatotolo tukufakaholo pea mo e 'ikai ke fu'u ngāue'aki fēfē 'i he kakai 'Aositelēlia Vietinemi. Ko e 'uhinga eni na'a ku vekeveke ai keu kau he OurDNA mei he kamata'anga."

Bill Tran, Hoa Ngāue

Memipa 'o e Vietnamese Komiunití

Fakalahi talaloto

"Na'a mau fili ke ngāue mo e OurDNA koe'uhí 'oku mau tui mo'oni ki he me'a 'oku nau fai. 'Oku lelei ma'ae komiunití, 'o 'ikai ki he taimi ni pe ka ki he to'utangata he kaha'u. Ko e ngāue fakataha matu'aki fakalata mo fakafiefia."

Thao Ha, Hoa Ngāue

Memipa 'o e Vietnamese Komiunití

Fakalahi talaloto
Visit OurDNA's Instagram Account
Visit OurDNA's Facebook Page

Fetu'utaki ma'u pe mo e OurDNA 

Ma'u 'a e fakamuimuitaha, ngaahi talanoa mei he komiunití mo e fakamatala fekau'aki mo 'emau ngaahi polokalama.

'Oku 'i ai ha'o ngaahi fehu'i?

Kapau 'oku 'ikai te ke lava ma'u 'a e tali 'oku ke fekumi ki ai, fetu'utaki mai kiate kimautolu.

Ko e OurDNA ko e fuofua poloseki ia 'a e Centre for Population Genomics. 'Oku fokotu'u 'a e Senitā ke:

  • Kau mai ki ai 'a e ngaahi komiunití 'oku 'ikai fakafofonga'i lelei 'i he fekumi tukufakaholo;
  • Vakai'i 'a e ngaue mo e fehokotaki 'a e afo 'o e tangata; mo hono
  • Fakalelei'i 'a e 'ilo'i mo e faito'o 'o e ngaahi mahaki tukufakaholo. 

Ko e Senitā ko e ngāue fakataha 'o 'ikai taumu'a ki ha tupu 'a e ongo tafa'aki 'oku na takimu'a he mala'e 'o fakatotolo 'i 'Aositelēlia: Garvan Institute of Medical Research 'i Senē mo e  Murdoch Children’s Research Institute 'i Melipoane.

'Oku ngāue fakataha 'a e OurDNA mo e ngaahi komiuntí ke kau 'a e ngaahi kupu tukufakaholo 'a ia 'oku 'ikai ke nau kau mai ki he ngaahi fakatotolo fakafaito'o. 'Oku mau ngāue mo e ngaahi kautaha fakamatakali, kau taki he komiunití mo e ngaahi komiunití ke fo'u ha fakamatala hohoko 'oku ne fakafofonga'i 'a e kotoa 'o e ngaahi komiunití.

Ko e ngaahi naunau tukufakaholo 'oku langa 'e he OurDNA te ne fakapapau'i 'e 'inasi 'a e kau 'Aositelēlia 'i he ngaahi to'utangata ka hoko mei he ngaahi fakalakalaka 'i he fakatotolo fakafaito'o. Lau 'o lahiange fekau'aki mo e me'a 'oku mau fai heni.

'Oku langa 'e he OurDNA 'a e ngaahi naunau fakatukufakaholo 'oku kau ai 'a e ngaahi komiunití fakamatakali ke tokoni 'o fakapapau'i 'e kau lelei ki he taha kotoa pe 'a e fakalakalaka 'i he fakatotolo fakafaito'o. 'Oku kau heni:

  • OurDNA Browser: ko e teitapeisi 'atā ki ha taha pe 'oku lava ke fai ai ha fekumi ki he fakamā'opo'opo 'o e kehekehe 'i he fakamatala tukufakaholo
  • Teita OurDNA: ko e pangikē malu 'o e ngaahi fakamatala fakasino mo fakamo'uilelei ki he fakatotolo fakafaito'o 'i he kaha'u
  • Samipolo OurDNA: ko e pangikē malu 'o e ngaahi samipolo toto kuo tānaki ki he ngaahi fakatotolo fakafaito'o he kaha'u.

Ki ha to e fakamatala lahiange fekau'aki mo e naunau 'oku tānaki, 'a'ahi ki he peesi ni.

'Oku fakapa'anga 'a e OurDna 'e he:

  • Senitā ki he Population Genomics: Garvan Institute of Medical Research  mo e Murdoch Children’s Research Institute
  • Kakai 'oku nau foaki ki he'emau fakatotolo
  • Na'e toe tokoni fakapa'anga mai foki 'a e Australian Government’s Medical Research Future Fund (MRFF) fika tokoni 2015969 (CIA Daniel MacArthur; 2022-2027) mei he Genomics Health Futures Mission mo e  National Health and Medical Research Council (NHMRC) fika tokoni 2009982 (CIA Daniel MacArthur; 2022-2026). Ko e ngaahi me'a 'i loto 'i he naunau 'oku paaki ko eni 'oku 'i he tokotaha na'a ne fo'u 'a e ngaahi fatongia ki ai pea 'oku 'ikai ko ha 'ata ia 'a e ngaahi lau mo e fakakaukau 'a e Kominiueli 'o 'Aositelēlia pe ko e NHMRC.
  • Ko e polokalama OurDNA 'oku ma'u tokoni foki he Google's Digital Future Initiative. Lau 'o toe lahiange fekau'aki mo e ngaue fakataha ko eni heni.

'Oku lolotonga fakapa'anga 'a e OurDNA 'o a'u ki he 'osi 'a e 2027. Ko 'emau taumu'a ke hokohoko atu 'a e ngāue kae 'oua leva kuo fakafofonga'i 'a e kotoa 'o e ngaahi komiunití 'Aositelēlia pea ke 'atā 'emau tauhi'anga fakamatala OurDNA mo e pangikē samipolo ki he loloa taha 'e ala lava ma'ae kau fakatotolo.

'I he taimi ni, ko e kau 'Aositelēlia mei he ngaahi kulupu tukufakaholo ko eni 'oku 'ikai fakafofonga'i lelei kinautolu pe 'oku nau matu'aki puli mei he ngaahi naunaunau tukufakaholo:

  • 'Afilika Hahake (e.g., 'Itiopea, Kenia, Mauritian, Somalia, South Sudanese, mo Sudanese)
  • 'Afilika Tonga mo e Hahake Lotoloto (e.g., 'Asilia, Kalatiani, 'Isipite, 'Iulani, 'Iulaki, Soatani, Lepanoni, Palesitaine, Silia, mo Toake)
  • 'Osenia (e.g., Fisi, Papua Niukini, Ha'amoa, mo Tonga)
  • 'Esia Tokelau-Hahake (e.g., Kemipotia, Filipaini, 'Initonesia, Malay, Tai, mo Vietinemi)

Kuo talamai kiate kimautolu 'e he kau toketā 'Aositelēlia 'oku faingata'a ke ma'u fakamatala fekau'aki mo e ngaahi kulupu ko eni 'i he ngaahi naunau mo e tānaki'anga fakamatala 'oku nau ngāue'aki ke fakafuofua'i 'a e ngaahi fokoutua fakamo'uilelei mo e tukufakaholo.

'Oku ngāue 'a e OurDNA ke fakakaukau 'a e ngaahi komiunití 'oku 'ikai fakafofonga'i 'i he ngaahi naunau tukufakaholo. 'A'ahi ki he peesi ko eni ke vakai'i 'a e ngaahi komiunití 'oku mau lolotonga fengāue'aki.

DNA (deoxyribonucleic acid) 'e lava 'o ma'u he konga kotoa pe 'o e sino, kau ai 'a e toto mo e fāvai. 'Oku 'i he DNA 'a e fa'unga 'o ha tokotaha, tautautefito pe 'i he tafa'aki 'oku ui ko e senesi.

Ko e senesi ko e konga ia 'o e DNA 'oku 'i ai 'a e ngaahi fakahinohino ki he sino 'o ha taha ke fakalakalaka, tupu mo ngāue. Ko e faikehekehe 'i he senesi te ne lava ke tokoni ke fakamatala'i 'a e fotunga 'o e kakai mo e ngāue honau sino.

Ko e fakamatala tukufakaholo 'oku 'i ai 'a e ngaahi fakahinohino 'oku ngāue'aki 'e he sino 'o e kakai ke tupulekina, tupu pe ngāue. Ko e ngaahi faikehekehe pe liliu 'i he fakamatala tukufakaholo te ne lava uesia 'a e mo'ui. 'Oku vahevahe 'e he kakai honau fakamatala tukufakaholo mo honau kainga felave'i toto, kau ai 'a e ongomātu'a mo e ngaahi kuim fangangaahi tokoua moe tuofāfine, mo e fānau. 

Ko e kotoa 'o e senesi 'o ha taha pe fakamatala tukufakaholo 'oku ui ko e genome.

Ko e faito'o tukufakaholo pe genomic 'oku ngāue'aki 'a e ngaahi fakamatala mei ho DNA ke fakafuofua'i pe tala ha fokoutua mo tataki honau faito'o pe faka'ehi'ehi mei ai.

Sio ki he kotoa e ngaahi fehu'i fa'a 'eke