E sa veisau tiko mai na sala ni nodra veiqaravi na vuniwai. Na nomu DNA ena vukea na nodra sasaga ena kena dikevi, kunei, ka kilai na veimate ena rawa ni veitauvi ena veigauna se bera mai. Oqo e dua na tabana ka sa toso totolo sara tiko, ka sa na tiki ni veiqaravi raraba ena gauna mai muri.
Ena gauna oqo, e milioni na lewe i Ositerelia era na rairai calata na veiveisau qori ena toso ni tabana ni bula. Oqo e baleta ni sega ni maucokona na i tukutuku e maroroi tu baleti ira na vei taba tamata ena veitikotiko e Ositerelia, me rawa ni vukei ira kina na vuniwai kei ira na dau ni vakadidike ena kena dikevi, kilai na mate ka kilai talega na i wali ni mate veitauvi.
Na OurDNA e sa cakacaka vata tiko kei ira na vei tikotiko, ena nodra dikevi na vei taba tamata, vaka tabakidua vei ira ka yali tiko na kedra i tukutuku maroroi ka na rawa ni vukea. Keitou sa cakacaka vata tiko kei ira na tabana ni veiqaravi raraba, kei ira na veiliutaki, kei ira talega na lewe ni vanua era matataka, ena kena sasagataki tiko me vakatoroicaketaki na i vurevure ni tukutuku me baleti keda na lewe ni vanua ena vei mata i tikotiko.
Na i vurevure ni vei tukutuku yaga oqo, ena vukea na kena vakatoroicaketaki na nodra veiqaravi na vuniwai vei ira na lewe ni vanua i Ositerelia, ka na vinaka vei keda, vinaka ki na noda matavuvale ka vinaka talega vei ira na lewe ni vanua ena noda i tikotiko.

Ni wilika na i tukutuku ni nomuni veivakadonui ka tarava sara yani na nomuni vakalewena na kena fomu.

Mo sikova e dua na valenibula ni tauri dra ka keitou cakacaka vata se oni tiko ena dua na soqo ni OurDNA mo cautaka kina e dua na i wase lailai ni nomu dra.

Oni rawa ni vakatulewataka na kena vakau yani vei iko na veitukutuku vovou, veika sa rawati, kei na yaga ni nomu vakaitavi.
O ira na cakacaka vata kei keitou era sa vakarautaka tiko eso na ituvatuva ni veivakararamataki mera kila na yaga ni vei qo. E kena i balebale ni keitou na cakacaka vata kei ira na vei mata ena vei tikotiko, me rawa ni kilai kina na sala vinaka taudua era rawa ni yacovi yani kina na lewe ni vanua me rawa kina na veivosaki kei ira se ra sureti mai me ra mai vakaitavi ena OurDNA.
Ena cakacaka vata, keitou nuitaka ni ra na sema mai na udolu ni duikaikai e Ositerelia me ra mai vakaitavi ena OurDNA ena sasaga ni kena vakatoroicaketaki na veiqaravi vakavuniwai ena noda bula nikua kei na veigauna mai muri.
iTikotiko
iTikotiko
iTikotiko
iTikotiko
iTikotiko
iTikotiko
Keitou cakacaka vata kei ira na vuniwai kei ira na daunivakadidike me keitou kila se o ira na duikaikai cava soti ena yaga vakalevu vei ira ni tiko o ira na matataki ira ena vakayacori ni vakadidike ni kawa. Ia keitou na sega ni cegu i keri! Na neitou sasaga me na vakarabailevutaki na veiqaravi ena neitou vakadidike me na vukea na lewe ni vanua o Ositerelia.
Are you part of one of our communities of focus? Are you interested in learning about and helping the OurDNA program to advance medical research that might benefit your community members? Please let us know by filling in this form. A member of the team will be in contact with you soon.
Kevaka o sega ni raica na ka o vaqara tiko, veitaratara mai vei keitou.
Na OurDNA se qai isevu ni sasaga ni Valenivolavola se Centre for Population Genomics. Na Valenivolavola qo e tuvanaki me:
Na veiqaravi ni vale ni volavola oqo, e sega ni namaki me rawa kina na tubu vaka i lavo ka rau sema kina e rua na tabana ni vakadidike kilai levu e Ositerelia:
na Garvan Institute of Medical Research e Serene kei na Murdoch Children’s Research Institute e Malevani.
E cakacaka vata tiko kei na veitikotiko na OurDNA me rawa nira okati eso na yatukawa e sega ni laurai ena buturara ni vakadidike na veika me baleti ira. Keimami cakacaka vata kei ira na vei tabana ni soqosoqo, ira na veiliutaki kei ira na itikotiko era matataka.
Na veika e vauca na vakadidike ni genetic ni OurDNA ena yaga vei ira e Ositerelia era na muri mai vakauasivi ena vakadidike vakavuniwai. Mo wilika eke e levu tale na ka keitou cakava tiko.
E veivuke tiko na OurDNA ena kena taravaki e dua na veiqaravi vakavuniwai e rawati mai na kilai ni veika e baleta e dua ni vakayagataki na nona DNA qai yaga taucoko vei ira na duikaikai era tiko ena veitikotiko ena noda vanua. E okati kina na:
Mo kila eso tale na itukutuku ena veika sa vakayacori tiko qo, mo rai ena tabana qo.
Na OurDNA e vakailavotaka:
E vakailavotaki na OurDNA me lai yacova sara na yabaki 2027. E neitou inaki me toso tiko ga na OurDNA me yacova nira sa matataki taucoko na veitikotiko e Ositerelia ka maroroi na kedra itukutuku ka tiko tale ga na kena baqe ni sabolo ena dua na gauna balavu, me na vukei ira na daunivakadidike era na muri mai.
Ena gauna qo, o ira na kai Ositerelia mai vei ira na yatukawa e sega ni levu na kedra itukutuku e maroroi tu se sega sara ga na kedra itukutuku ni yatukawa:
Era kaya na vuniwai e Ositerelia ni dredre dina me kunei na itukutuku ni yatukawa ni wasewase qo qai sega ni levu na vanua e kau mai kina na itukutuku ni kena qaravi eso na kedra mate.
Na OurDNA e cakacaka tiko kei ira e vica na lewenivanua era sega ni maroroi tu na kedra itukutuku vakawa me vulici kina na veika era sotava. Rai ena tabana qo mo raica kina na isoqosoqo cava so keitou cakacaka vata tiko.
DNA (deoxyribonucleic acid) e tiko ena yago taucoko, wili kina na noda dra kei na noda weli. Na DNA e tiko kina na ivakamacala ni veika me baleta na yagoda, vakabibi ena iwasewase e vakatokai ena vosa vakaperitania na genes.
Na gene e dua na iwase ni DNA e tiko kina na ivakamacacala ni bulicaki ni yago kena tubu se kena cakacaka. Na gene e rawa sara ga ni kilai kina na duidui ni irairai ni tamata kei na sala e cakacaka kina na yagodra.
Na genetic information e tiko kina na idusidusi e rawa kina ni bulicaki vinaka na yagoda, tubu qai cakacaka. Na duidui ena itukutuku ni bulicaki ni yago se genetic information ena rawa ni tara na noda bula. E tautauvata na kedra itukutuku ni bulicaki na veiwekani, wili kina na nodra itubutubu kei na tubudra, veiganeni se veitacini kei ira na gone lalai.
Na gene kece ni tamata se nona genetic information e vakatokai tiko me genome.
Na genetic se genomic medicine e vakayagataka na itukutuku mai nomu DNA e walia se tukuna rawa e dua na mate ena rawa ni tarai iko qai rawa ni kilai kina na sala me tarovi kina.