Ko e kulupu ko eni 'oku kau ki ai 'a e kau tu'uvaha'a ki he mo'uilelei mei he ngaahi komiunití fakamatakali, pea kau ki ai e kau fakafofonga mei 'Afilika Hahake, Hahake Lotoloto mo 'Afilika Tonga, 'Osenia, mo e ngaahi komiunití mei he Tokelauhahake 'o 'Esia.
Kapau 'oku 'ikai te ke lava ma'u 'a e tali 'oku ke fekumi ki ai, fetu'utaki mai kiate kimautolu.
'I he taimi ni, ko e kau 'Aositelēlia mei he ngaahi kulupu tukufakaholo ko eni 'oku 'ikai fakafofonga'i lelei kinautolu pe 'oku nau matu'aki puli mei he ngaahi naunaunau tukufakaholo:
Kuo talamai kiate kimautolu 'e he kau toketā 'Aositelēlia 'oku faingata'a ke ma'u fakamatala fekau'aki mo e ngaahi kulupu ko eni 'i he ngaahi naunau mo e tānaki'anga fakamatala 'oku nau ngāue'aki ke fakafuofua'i 'a e ngaahi fokoutua fakamo'uilelei mo e tukufakaholo.
'Oku ngāue 'a e OurDNA ke fakakaukau 'a e ngaahi komiunití 'oku 'ikai fakafofonga'i 'i he ngaahi naunau tukufakaholo. 'A'ahi ki he peesi ko eni ke vakai'i 'a e ngaahi komiunití 'oku mau lolotonga fengāue'aki.
'Oku fengāue'aki 'a e OurDNA mo e ngaahi kautaha fakakomiunití ke 'ilo'i 'a e founga lelei taha ke a'u atu ai, talanoa, pea mo fakaafe'i 'a e kakai mei honau komiunití ke kau mai ki he OurDNA. 'Oku ma'u atu 'i he peesi ni 'a e lisi kakato 'o e ngaahi kautaha fakakomiunití 'oku mau fengāue'aki.
'Oku to e ngāue foki 'a e OurDNA mo e Centre for Population Genomics mo e ngaahi hoa ngāue fakatotolo 'i he mala'e ni ke tokoni ke tiliva 'a e ngaahi ola mei he polokalama OurDNA.
'Oku langa 'e he OurDNA 'a e ngaahi naunau fakatukufakaholo 'oku kau ai 'a e ngaahi komiunití fakamatakali ke tokoni 'o fakapapau'i 'e kau lelei ki he taha kotoa pe 'a e fakalakalaka 'i he fakatotolo fakafaito'o. 'Oku kau heni:
Ki ha to e fakamatala lahiange fekau'aki mo e naunau 'oku tānaki, 'a'ahi ki he peesi ni.