Cava na vuna mo lewena kina ena OurDNA

Na OurDNA e cakacaka vata kei na vei tikotiko duikaikai ena kena vakatorocaketaki na veiqaravi ni tabana ni bula kei na vakadidike vakavunwai, me yaga vei ira kece e Ositerelia. E na n omuni curu ena OurDNA, o na rawa ni vukea mo vakavinakata na kena qaravi kei na kena wali nai tauvimate ena tabana ni bula me baleti ira na veitabagauna era muri mai.    

Mo veitokoni ena veisau vei ira ena nomu itikotiko

Kevaka o lewe ni dua na vanua ka keitou dikeva tiko, ka ko curu mai mo lewena na OurDNA, o na rawa ni vukei ratou na dau ni vakadidike me: 

 

Dikevi totolo na mate e tauvi ira na tamata

Kila qai vakaraitaka na mate e rawa ni veitauvi ena nomu itikotiko

Vakatorocaketaka na veiqaravi ni tabana ni bula vei ira nomu yatukawa

Buli na wainimate ena veigauna mai liu ena yaga vei ira kece e Ositerelia

E yaga vakalevu nomu vakaitavi ena vakadidike oqo

Na nomu vakaitavi ena OurDNA, o sa na matataki ira sara tiko ga ena nomu itikotiko ena vakadidke ni sela me kila na keda itukutuku. Ena veivuke sara vakalevu ena kilai ni mate, vakadeitaki ni veika e rawa ni tauvi keda, kena tarovi, kei na kena iwali.

Yaga sara vakalevu na sabolo lailai e vakarautaki

Na nomu solia e dua na sabolo lailai ni nomu dra, ena veivuke sara vakalevu ena kena kumuni na itukutuku vei ira na vuniwai kei na daunivakadidike ena nodra vakayagataka na itukutuku oqori mera kila kina na ituvaki e tara tiko nona bula e dua ena nomu itikotiko.

Kena ivakaraitaki, na veisau ni ituvaki ni nomu DNA e rawa ni vakavuna e dua na ituvaki ni tauvimate o sotava tiko. Na veisau vata ga oqori se mate vata ga e tauva tiko e dua mai na dua tale na tikotiko, e rawa ni yaco vakalevu ia e sega ni vakaleqa nodra bula. Na nomu kila e levu tale na ka e vauca na veisau ni DNA ena nomu tikotiko ena rawa ni veivuke me vakavinakataka na ituvaki ni bula, e veivuke tale ga ena kena qaravi se na kena tarovi ena dua tale na gauna.

 

Vulica mo kila e levu tale na ka me baleta na cakacaka e cakava tiko na our dna me baleti keda

Na cava e cakava tiko o OurDNA?

E dua ga na vanua ni vaqaqara era rawa ni sema kina e levu mera kila na itukutuku ni bula se yatukawa

Na OurDNA Browser e rawarawa kina na vakekeli, era rawa ni rai kina eso tale mera kila na ivakamacala ni duidui e laurai ena itukutuku me baleti ira eso mai na duidui vanua. E yaga sara vakalevu vei ira na Vuniwai kei na Dauvakadidike me ra kila ka dikeva na ituvaki ni bula.

 

Na vanua ni maroroi ni keda itukutuku e dikevi kei na veika e vauca na noda bula ena vuku ni vakadidike ni veigauna mai liu

E maroroya vinaka o OurDNA Data na kedra itukutuku o ira era vakaitavi kei na veika e vauca na kedra ituvaki me yaga ena vakadidike ni veigauna mai liu.

 

Na cau ni dra e maroroi vinaka sara ena vuku ni vakadidike ni veika vakavuniwai ni veigauna mai muri

Nai Sabolo ni OurDNA ena vakarawarawataka sara na kena vakayacori na vakadidike ni bula kei na kena yaga vei ira na duikaikai e Ositerelia ena dua na gauna mai liu.

 

Mo kila na veivuke e vakarautaki

 

Cava e okati kina?

O rawa ni o lewe fomu ena mona livaliva

Wilika na veivakadonui mo solia qai vakalewena vakaoti na fomu ka vakarautaki tiko.

Soli Dra

Mo sikova e dua na valenibula e tauri dra ka keitou cakacaka vata se tiko ena dua na soqo ni OurDNA mo cautaka kina e dua na iwase lailai ni nomu dra.

Ni sema mai mo ni kila na veitukutuku vou 

O rawa ni o digia mo ciqoma na itukutuku vovou ni vakadidike, veika e rawati kei na yaga ni nomu vakaitavi ena vakadidike oqo.

Mo kila na veika sa cakava tiko na OurDNA

Mo kila na veika vovou, italanoa ni veika e yaco kei na itukutuku ni soqo ena vakayacori.

E tiko e dua na nomuni taro?

Kevaka o sega ni raica na ka o vaqara tiko, veitaratara mai vei keitou.

DNA (deoxyribonucleic acid) e tiko ena yago taucoko, wili kina na noda dra kei na noda weli. Na DNA e tiko kina na ivakamacala ni veika me baleta na yagoda, vakabibi ena iwasewase e vakatokai ena vosa vakaperitania na genes.

E vakailavotaki na OurDNA me lai yacova sara na yabaki 2027. E neitou inaki me toso tiko ga na OurDNA me yacova nira sa matataki taucoko na veitikotiko e Ositerelia ka maroroi na kedra itukutuku ka tiko tale ga na kena baqe ni sabolo ena dua na gauna balavu, me na vukei ira na daunivakadidike era na muri mai.

Io, na OurDNA e sa vakadonui vakaivola ena Human Research Ethics Committee (HREC) ena Royal Children’s Hospital. Na ivakadinadina ni veivakadonui qori na: HREC/91986/RCHM-2023

Kevaka e dua na nomu taro me baleta na veivakadonui ni OurDNA, se o via vosa vua e dua e sega ni tiki ni kena timi ni vakadidike, o rawa ni veitaratara vua na i liuliu ni Vakadidike ena Royal Children’s Hospital. O rawa ni qirita na i liuliu ni veiqaravi ena tabana oqo ena (03) 9345 5044 se imeli vua ena rch.ethics@rch.org.au

Mo vakaitavi ena OurDNA, ena vinakati:

  • Mo sa yabaki 18 se sivia
  • Rawa ni soli vei iko na Medicare
  • Mo solia rawa na sabolo ni dra e Victoria se New South Wales
  • Mo kilai ni nomu yatukawa se vanua o cavutu mai kina era sega ni qaravi vakavinaka se tu na kedra itukutuku mera dikevi kina ena veika e vauca na genetic. Rai ena tabana qo mo raica kina na isoqosoqo cava so keitou cakacaka vata tiko.
  • Ena sega ni vakaitavi rawa e dua ke o ira se dua na lewe ni nodra vuvale voleka e tarai ira na mate ni kawa, me vaka na cystic fibrosis se muscular dystrophy. Qori e sega ni okati kina na ituvaki me vaka na vuce ni wawa, kenisa se na matenisuka.

Na veivakadonui ni porokaramu ni OurDNA e vakayacori ga ena internet. O rawa ni rejisita ena website ena nomu tabaka na “Join now” se ena app ni "OurDNA" e tiko na App Store se Google Play Store.

Na kena e vakaleweni ena internet ena vakarautaka na itukutuku ni nomu vakaitavi ena OurDNA qai vakamacalataka na veika ena caka na nomu dra kei na sabolo ni nomu DNA. E tiko e lima na fomu mo na vakalewena vakaoti mo rawa ni solia na nomu veivakadonui:

  • Veivakadonui ni Screening survey
  • Rejisita
  • iTukutuku ni yatukawa, ituvaki ni nomu bula, kei na vanua o cavutu mai kina
  • Nomu veivakadonui
  • Kumuni ni nomu dra

Na veivakadonui ena taura tiko e 20 na miniti me vakacavari. Kevaka e dua na nomu taro se kevaka o na gadreva na veivuke, mo veitaratara mai vei keitou.

E veivuke tiko na OurDNA ena kena taravaki e dua na veiqaravi vakavuniwai e rawati mai na kilai ni veika e baleta e dua ni vakayagataki na nona DNA qai yaga taucoko vei ira na duikaikai era tiko ena veitikotiko ena noda vanua. E okati kina na:

  • OurDNA Browser: na vanua era rawa ni dikeva kina eso tale na itukutuku ni vicavata na tamata kei na duidui ni veika e dikevi rawa
  • OurDNA Data: e dua na vanua maroroi ni itukutuku ni bula ena vuku ni vakadidike ni veigauna mai liu
  • OurDNA Samples: na vanua ni maroroi ni sabolo ni dra era cautaki ena vuku ni vakadidike ni veigauna mai liu

Mo kila eso tale na itukutuku ena veika sa vakayacori tiko qo, mo rai ena tabana qo.