Na Valenivolavola ni Population Genomics
Na sala era veiqaravi kina na vuniwai esa na veisau tiko mai. Na nomu DNA ena veivuke mera kila, vakavinakataka, qai raica rawa na veika ena rawa ni yacovi iko ena veigauna se bera mai. Ko e dua na tabana ka sa toso totolo sara tiko ka na yaco me sa tiki ni noda qaravi vaka vuniwai mai muri.
Ena gauna qo, e milioni na lewe i Ositerelia era na rairai calata na veiveisau qori ena toso ni tabana ni bula. Qo e baleta ni levu na itikotiko, dukaikai e Ositerelia e sega ni levu na kedra itukutuku a maroroi tu mera rawa ni dikevi kina vei ira na vuniwa kei ira na daunivakadidike na kedra ituvaki kei na iwali ni kedra mate.
Na OurDNA e cakacaka vata kei ira na vei tikotiko, ena nodra kila na veika me baleti ira na muri mai kei na veitabana ni veiqaravi e caka vei ira. Keimami cakacaka vata kei ira na vei tabana ni soqosoqo, ira na veiliutaki kei ira na itikotiko era matataka.
Na kila oqo ena veivuke sara vakalevu ena kena vakatorocaketaki na veiqaravi ni tabana ni bula vei ira kece ne lewe i Ositerelia - vei iko, nomu vuvale kei na nomu itikotiko.
Na OurDNA Browser e rawarawa kina na vakekeli, era rawa ni rai kina eso tale mera kila na ivakamacala ni duidui e laurai ena itukutuku me baleti ira eso mai na duidui vanua. E yaga sara vakalevu vei ira na Vuniwai kei na Dauvakadidike nodra kila qai dikeva na ituvaki ni bula.
Ena maroroya vinaka na OurDNA Data na kedra ivakamacala o ira na vakadikevi ena OurDNA ena vuku ni vakadidike ena veigauna mai liu.
Nai Sabolo ni OurDNA ena vakarawarawataka sara na kena vakayacori na vakadidike ni bula kei na kena yaga vei ira na duikaikai e Ositerelia ena dua na gauna mai liu.
Na OurDNA e dau tutaka sara ga na veiqaravi vakatuatauvata ena tabana ni bula kei na tabana ni vakadidike ni veiqaravi ni bula.
Na usutu sara ga ni veiqaravi ni OurDNA o ira ena itikotiko. Ena nodra veitokoni o ira ena itikotiko, keitou nuitaka ni keitou na uqeti ira e vica na udolu na lewe i Ositerelia mai na duidui itikotiko mera tiki ni OurDNA qai veivuke sara vakalevu ena veiqaravi ni tabana ni bula ena veigauna mai liu.
Kevaka o sega ni raica na ka o vaqara tiko, veitaratara mai vei keitou.
Na OurDNA se qai isevu ni sasaga ni Valenivolavola se Centre for Population Genomics. Na Valenivolavola qo e tuvanaki me:
Na veiqaravi ni vale ni volavola oqo, e sega ni namaki me rawa kina na tubu vaka i lavo ka rau sema kina e rua na tabana ni vakadidike kilai levu e Ositerelia:
na Garvan Institute of Medical Research e Serene kei na Murdoch Children’s Research Institute e Malevani.
E cakacaka vata tiko kei na veitikotiko na OurDNA me rawa nira okati eso na yatukawa e sega ni laurai ena buturara ni vakadidike na veika me baleti ira. Keimami cakacaka vata kei ira na vei tabana ni soqosoqo, ira na veiliutaki kei ira na itikotiko era matataka.
Na veika e vauca na vakadidike ni genetic ni OurDNA ena yaga vei ira e Ositerelia era na muri mai vakauasivi ena vakadidike vakavuniwai. Mo wilika eke e levu tale na ka keitou cakava tiko.
Na OurDNA e vakailavotaka:
E vakailavotaki na OurDNA me lai yacova sara na yabaki 2027. E neitou inaki me toso tiko ga na OurDNA me yacova nira sa matataki taucoko na veitikotiko e Ositerelia ka maroroi na kedra itukutuku ka tiko tale ga na kena baqe ni sabolo ena dua na gauna balavu, me na vukei ira na daunivakadidike era na muri mai.
Io, na OurDNA e sa vakadonui vakaivola ena Human Research Ethics Committee (HREC) ena Royal Children’s Hospital. Na ivakadinadina ni veivakadonui qori na: HREC/91986/RCHM-2023
Kevaka e dua na nomu taro me baleta na veivakadonui ni OurDNA, se o via vosa vua e dua e sega ni tiki ni kena timi ni vakadidike, o rawa ni veitaratara vua na i liuliu ni Vakadidike ena Royal Children’s Hospital. O rawa ni qirita na i liuliu ni veiqaravi ena tabana oqo ena (03) 9345 5044 se imeli vua ena rch.ethics@rch.org.au
Ena gauna qo, o ira na kai Ositerelia mai vei ira na yatukawa e sega ni levu na kedra itukutuku e maroroi tu se sega sara ga na kedra itukutuku ni yatukawa:
Era kaya na vuniwai e Ositerelia ni dredre dina me kunei na itukutuku ni yatukawa ni wasewase qo qai sega ni levu na vanua e kau mai kina na itukutuku ni kena qaravi eso na kedra mate.
Na OurDNA e cakacaka tiko kei ira e vica na lewenivanua era sega ni maroroi tu na kedra itukutuku vakawa me vulici kina na veika era sotava. Rai ena tabana qo mo raica kina na isoqosoqo cava so keitou cakacaka vata tiko.
E macala ni keitou cakacaka voleka sara kei ira na itaukei, keitou lewena tale ga na ALIGN kei na CONNECT consortia, qo e qaravi ira vakatabakidua na itaukei ena nodra vakauqeti o ira na kai Aborigines kei na kai yanuyanu ni ena veiqaravi ni wainimate kei na vakadidike.
Keitou veivakasalataki ena kena tauyavutaki na ituvatuva ni itukutuku me baleta na kawa ena vuku ni veiqaravi raraba, e veiganiti vei ira na duikaikai, kena maroroi vakavinaka, qaravi kei na kena wasei na itukutuku ni genomic me yaga vei ira e Ositerelia taucoko.
Na OurDNA e cakacaka tiko kei na levu na isoqosoqo ena itikotiko mera raica na sala vinaka me tarai ira kina, vosa vei ira se sureti ira ena itikotiko mera vakaitavi tale ga ena OurDNA. E tiko ena tabana qo na lisi taucoko ni veisoqosoqo kece keitou cakacaka vata.
O OurDNA kei na Centre for Population Genomics e cakacaka vata tale ga kei na vica na vanua ni vakadidike kei na kena isoqosoqo mera rawa ni vakadewataka na yaga ni porokaramu ni OurDNA.
