WeMatou te taliina nisi fesili e uiga i le OurDNA o loo i lalo. Afai e iai ni au fesili e lei taliina i luga o lenei itulau, faafesootai matou.
OurDNA ma fa'alapotopotoga e aofia ai vaega ole tupuaga e tele lava ina misi i su'esu'ega fa'afomai. Matou te galulue fa'atasi ma fa'alapotopotoga tu'ufa'atasi, ta'ita'i o nu'u ma fa'alapotopotoga e fausia punaoa o su'esu'ega fa'a kenera e fai ma sui o nu'u uma.
O punaoa tau kenera o loo fausia e le OurDNA o le a mafai ai e tagata Ausetalia uma mo tupulaga o lumanai e manuia mai le alualu i luma i su'esu'ega faafomai.
OurDNA o se galuega faailoga a le Centre for Population Genomics. O le Nofoaga Autu ua faatuina ia:
O le Nofoaga Autu ose fuafuaga faatasi e le o maua - ni-tupe mama mai le lua o a'oga su'esu'e ta'utaua a Ausetalia: o le Garvan Institute of Medical Research i Sini ma le Murdoch Children’s Research Institute i Melepone.
OurDNA e faatupeina e:
OurDNA o loo fa'atupeina nei seia oo i le faaiuga o le 2027. O le fa'amoemoe e fa'aauau la matou galuega seia o'o ina avea uma sui fa'alapotopotoga i Ausetalia mo le OurDNA database ma fa'ataitaiga ia avanoa mo le umi e mafai ai mo tagata su'esu'e.
Ioe, ua fa'amaonia le poloketi a le OurDNA e le Human Research Ethics Committee (HREC) o le Royal Children’s Hospital. O le fa'asinomaga mo la matou fa'atagaga fa'apitoa e: HREC/91986/RCHM-2023
Afai e iai ni au fesili e uiga i le OurDNA fa'atagaga fa'apitoa, pe manao e talanoa i se tasi e tuto'atasi mai le vaega su'esu'e, e mafai ona e fa'afeso'otai le Faatonu o Su'esu'ega i le Falema'i o Tamaiti. E mafai ona e telefoni i le Fa'atonu i le (03) 9345 5044 poo imeli latou i le rch.ethics@rch.org.au
I le taimi nei, o tagata Ausetalia mai vaega o augatuaa o loo mulimuli mai o loo i lalo o le sui poo le misi atoa i mea tau punaoa o le:
Ua ta'u mai foi e foma'i Ausetalia ia i matou e faigata ona maua fa'amatalaga e uiga i nei auga tuaa i vaega i punaoa ma fa'amaumauga latou te fa'aaogaina e su'esu'e ai tulaga fa'a kenera ma le soifua maloloina.
O lo'o galulue le OurDNA e fa'afeso'otai ma nu'u e le o fa'aalia i punaoa fa'avae. Asiasi i lenei itulau e siaki po'o fea le nu'u o loo matou galulue malosi fa'atasi.
E galulue le OurDNA ma le dtele o fa'alapotopotoga fa'alaua'itele e su'esu'e pe fa'apefea ona sili atu ona a'apa atu, talanoa, ma valaaulia tagata mai o latou nu'u e auai i le OurDNA. O le lisi atoa o fa'alapotopotoga fa'alauaitele tatou te faipaaga o lo'o avanoa ile itulau lenei.
OurDNA ma le Nofoaga Autu mo Population Genomics o lo'o galulue foi ma le tele o su'esu'ega ma paaga fa'apisiniso e fesoasoani e tu'uina fa'amanuiaga mai le polokalama OurDNA.
E ui ina matou le galulue sa'o i totonu o nuu Indigenous, ae o matou o se sui malosi o ALIGN ma CONNECT consortia, taumafaiga a le atunuu o loo taitaia e le atunuu o loo galulue e faamalosia tagata Apoliki ma Torres Strait Islander i vailaau ma su'esu'ega.
Matou te tu'uina atu fautuaga fa'apitoa mo le atina'eina o fa'amaumauga fa'apitoa mo fa'alapotopotoga talafeagai fa'ale-aganu'u, teuina lelei fa'aleaganu'u, pulega, ma le fefa'asoasoa'i o fa'amatalaga genomic e manuia ai tagata Indigenous Australians.
O sela ose vaega itiiti o lo'o ola o le tino o le tagata e galue fa'atasi o ni aano ma totoga e ola pea ma fa'atumauina ai galuega o le tino. E mafia ona fa'afulisa sela pe fa'atupuina mo su'esu'ega.
E mafai ona maua le DNA (deoxyribonucleic acid) i vaega uma o le tino, e aofia ai le toto ma le faua. O le DNA o lo'o iai fa'atonuga taua fa'aletagata, e tele lava i vaega e tau'a ole kenera.
O le kenera o se vaega o le DNA o loo iai fa'atonuga mo le tino o le tagata e tuputupu a'e ma galue. E mafai ona fesoasoani le eseesega o kenera e fa'amatala ai foliga o tagata ma le auala e galue ai o latou tino.
Genetics o le su'esu'eina lea o kenera ma a latou matafaioi i galuega a le tino.
O le genetic variant o se eseesega poo se suiga i fa'amatalaga fa'aletagata. O nisi fa'asologa o kenera e fesoasoani e fa'amatala le eseesega o foliga o tagata, e pei ole lauulu ma lanu o mata. O isi genetic variants e a'afia ai le soifua maloloina o le tagata poo le auala latou te tali mai ai i vailaau poo togafitiga.
O fa'amatalaga fa'a kenera o lo'o iai fa'atonuga o lo'o fa'aaogaina i tino o tagata e atia'e, tuputupu ma galue. O eseesega poo eseesega i fa'amatalaga faa kenera e mafai ona a'afia ai le soifua maloloina. E faasoa atu e tagata nisi o latou fa'amatalaga tau kenera ma o latou so'otaga i le toto, e aofia ai matua ma matua o matua, uso ma tuafafine, ma fanau.
O kenera uma po'o fa'amatalaga fa'aletagata e taua o le genome.
Genomics o le su'esu'ega lea o genomes o tagata. I genomics, e su'esu'e e tagata su'esu'e le tele o kenera i le taimi e tasi, poo le tele o genomes a tagata i le taimi e tasi.
E fa'aaogaina e vailaau faa-genetic po'o genomic fa'amatalaga i lau DNA e su'esu'e pe vaai ai tulaga o le soifua maloloina ma ta'ita'ia a latou togafitiga po'o le puipuiga.
Ina ia auai i le OurDNA, e tatau ona:
Afai e te auai i le OurDNA ma filifili e toe maua mai fa'amatalaga tau i le kenera, o lenei fa'amatalaga e mafai ona ta'u ia te oe se mea e uiga i lou soifua maloloina po'o le soifua maloloina o lou aiga i le lumanai.
Talu ai e leai se totogi e sueina ai nei fa'amatalaga e ala i le su'esu'ega, matou te manaomia le agava'a i le pepa falema'i (Medicare) e mautinoa ai e mafai ona e avanoa i auaunaga tau falema'i pe a matou toe fa'afoi mai se taunu'uga. Afai o lo'o puipuia oe e le Medicare I Ausetalia, e masani lava e leai pe maualalo le totogi mo auaunaga fa'alesoifua malolina fa'atasi ma le fa'asinoga a se foma'i.
Tusa lava po'o le a le tulaga o visa, o le OurDNA e na o tagata o lo'o puipuia e le Medicare ile taimi o le maliega. Afai e te le o mautinoa e uiga i lou agava'a mo OurDNA, fa'amolemole talanoa i se sui o le vaega su'esu'e.
O le sini o le polokalame a le OurDNA o le aofia ai lea o fa'ataitaiga i punaoa o tagata mai nu'u e le o fa'amatalaina i punaoa faapitoa. Peitai, matou te malamalama ma fa'apea e mafai e nisi tagata ona fa'ailoa mai o se vaega o le fa'alapotopotga fa'ale-aganu'u e tasi, ae e eseese le fa'atuputina o le gafa.
Afai e te fa'ailoa mai e iai lou tupuaga mai se tasi o nu'u o loo matou galulue malosi ai, ae e te le o mautinoa lou talaaga pe e te le iloa, matou te fa'amalosia oe e te auai.
Ioe, e mafai ona e auai i le OurDNA pe afai e iai sau pe'a.
Leai, e na o le fa'atasi e fa'ataga e auai i le OurDNA. E taua le sao o tagata ta'itoatasi ae matou te manaomia le tele o tagata eseese e auai mo le matou fa'atupuina o se eseesega i su'esu'ega fa'afomai ma le soifua maloloina mo le lumanai.
Afai e te filifili e te auai i le OurDNA, matou te fesiligia oe pe ete manao e toe maua mai fa'amatalaga, so'o, faamatalaga e uiga i soo se suiga tau kenera e mafai ona ta'u atu ai ia te oe se mea e uiga i lou soifua maloloina i le lumanai poo le soifua maloloina o lou aiga.
Ua na o se fuainumera laitiiti o tagata lo'o o loo auai i le OurDNA o loo manana'o e mauaina i'uga faapenei. O le a na o le OurDNA e ofoina atu lenei fa'amatalaga mo suiga o le kenera o loo:
O lenei fa'amatalaga e le mautinoa e avanoa mo ni nai tausaga ona e mana'omia e tagata su'esu'e fa'amatalaga e uiga ile kenera ile OurDNA ia galueina i mea aoga e toe fo'i mai. Afai e te manao i le suesuega o kenera mo le soifua maloloina, faamolemole talanoa i lau fomai poo se fomai faalesoifua maloloina.
E ofoina atu e le OurDNA fa'aiuga mo suiga o kenera ia malamalama lelei, pe a fai foi e iai ni gaioioiga e mafai e oe ma lau foma'i ona faia e fa'aleleia ai lou soifua maloloina pe puipuia ai se tulaga fa'alesoifua maloloina.
Tulaga e mafai ona aofia ai:
E le toe fa'afoiina mai e le OurDNA fa'amatalaga mo tulaga e pei ole galogalo o mea, e tele eseesega e aofia ai, ma e leai se mafuaaga fa'aletagata, po'o se gaioioiga e mafai ona e faia.
O lenei fa'amatalaga o le a toe fa'afoi atu ia te oe e se foma'i fa'apolofesa a le OurDNA: mo se fa'ataitaiga, ose faufuatua kenera. O faufautua kenera ua a'oa'oina e lagolago tagata ma aiga ua a'afia i le, pe i se tulaga lamatia o le maua, se ma'i fa'alesoifua maloloina.
E le mafai e le OurDNA ona toe fa'afoi fa'amatalaga mai tupuaga o tagata o lo'o auai. Matou te malamalama e toatele tagata e fia iloa latou tupuaga, ae matou te iloa foi e tele auala eseese e mafaufau ai i aiga, so'otaga ma fa'asinomaga.
Matou te manana'o ia fa'aaloalogia fa'asinomaga o tagata uma ma aganu'u ma le misiona a le OurDNA o le faia lea o su'esu'ega fa'ale kenera e manuia ai tagata uma. Afai e te auai i le OurDNA, e mafai ona e filifili e aumai i tua fa'amatalaga o kenera e mafai ona ta'u atu ia te oe se mea e uiga i lou soifua maloloina po'o le soifua maloloina o lou aiga i le lumanai.
Afai e te auai ile OurDNA, e mafai ona e talosagaina se kopi o fa'amaumauga o lou faale-kenera. O au faamaumauga faalekenera o se faitau faaeletoroni o lau DNA e na o polokalame komepiuta e mafai ona faitau ai. Peitai, e le oo mai ma ni faamatalaga tusitusia e uiga i lou soifua maloloina, lou tupuaga poo isi uiga.
O le tele, ae le o tagata uma, o loo auai i le OurDNA o le a maua faamaumauga faalekenera mafua mai i faataitaiga mai o latou toto. Afai e te talosagaina, ma o loo iai a matou faamaumauga mata, e mafai ona matou tuuina atu ia te oe.
Afai e iai ni au fesili pe e te manao i nisi faamatalaga, faamolemole faafesoota'i matou.
O le maliega mo le auai i le polokalame a le OurDNA e faia e ala i luga o le laina malupuipuia. E mafai ona e lesitala i luga o le upegatafa'ilagi i le faasa'oina le faamau “auai nei" pe ala mai le “OurDNA” app i totonu o le App Store poo Google Play Store.
O le online portal o le a tu'uina atu ia te oe fa'amatalaga e uiga i le auai i le OurDNA ma fa'amatalaina le mea ole a tupu i lou toto ma fa'ataitaiga DNA. E lime (5) pepa e te fa'atumuina e tu'uina atu ai lau fa'atagaga:
E tusa ma le 20 minute e mae'a ai le fa'agasolo pe fa'atumu ai le maliega. Afai e iai ni au fesili pe manaomia se fesoasoani, fa'amolemole fa'afeso'otai matou.
E fesili le OurDNA i tagata auai e faamae'a seti pupuu o fesili e fesoasoani ai ia i matou ia malamalama i nisi mea e uiga i lou soifua maloloina ma sa e maua, poo i le taimi nei, nisi tulaga tau soifua maloloina.
O lenei fa'amatalaga o le a fesoasoani i foma'i ma tagata su'esu'e e sailia ai tulaga o le soifua maloloina atonu e ta'atele i tontonu o lou nu'u, ma faia se mafutaga i le va o le suiga i totonu o le DNA, ma o nei tulaga masani e sili atu ona manino. O nei mea o le a fesoasoani i tagata su'esu'e e fausia ni meafaigaluega sili atu e vaai ai, fa'amaonia ma togafitia tulaga, e pei o le ma'isuka ma ma'i fatu.
Afai e te manaomia le fa'afouina o fa'amatalaga o le maliega na e tu'uina atu i luga o le laina, faamolemole fa'afeso'otai matou. O se sui auai a le OurDNA o le a fesootai e fesoasoani ia te oe.
Afai e te auai i le OurDNA, e te tu'uina atu se fa'ataitaiga o lou toto i se mea na tupu OurDNA poo se isi o a matou paaga falema'i su'etoto.
O nisi o fa'ataitaiga o lou toto o le a fa'aaogaina e aoina mai ai DNA ma faitau ese ai au fa'amatalaga fa'akenera. O lou toto, sela o toto, fa'amatalaga soifua maloloina, ma fa'amatalaga o fa'akenera o le a teuina ma a'oa'oina e faia ai su'esu'ega e le soifua maloloina ma su'esu'e fa'afomai e faigofie ona fai.
Afai o e fuafua e tu'uina atu le fa'ataitaiga o lou toto ise tasi o falesu'e toto faipaaga, fa'amolemole asiasi iai e tatala mai i le Aso Gafua e o'o ile Aso Tofi.
O le tu'uina atu o le toto i le va ole Aso Gafua ile Aso Tofi e fesoasoani e fa'amautinoa lou auai e sili atu lona a'afiaga. O nisi fale su'esu'e e tapunia i fa'aiuga o vaiaso ma e fa'agesegese foi le fela'uaiga. E le mafai ona matou mautinoa o fa'ataitaiga na tu'uina atu ile Aso Faraile i le Aso Sa e mafai ona aofia i totonu o le matou OurDNA se'i vagana ua tu'uina atu ise fa'alapotopotoga fa'apitoa a le OurDNA.
Afai e nao le fa'aiuga o le vaiaso e mafai ai ona e tu'uina atu ai le toto, fa'amolemole siaki iinei mo mea o le a tutupu i le OurDNA.
If you plan to give blood at a OurDNA event, all you need to bring is a form of identification. This can be physical or digital, and would ideally list your date of birth.
If you plan to give blood at a partner pathology centre, you will need to bring a form of identification and your pathology form. If you sign up online, an OurDNA team member will send this to you via email for you to print. If you sign up at an event, an OurDNA team member will give you a pathology form to take with you.
O a matou tagata agavaa e aoina toto e na o sina faataitaiga laititi o le toto: 30 ml. E itiiti ifo ma le lua sipunitele o le suavai!
Afai e sui lou mafaufau e uiga i le auai i le OurDNA, fa'amolemole fa'afeso'otai matou. O le sui o le vaega a le OurDNA o le a feso'ota'i atu e fesoasoani i le toe aveese mai le polokalame, po'o le suia o au filifiliga.
A e avatu le fa'ataitaiga o lou toto, lou igoa, aso fanau, ma le code e iloa ai oe o le a fa'aaogaina e siaki ai lau fa'ataitaiga i le taimi o fela'uaiga. O le toto fa'ataitai na foaiina o le a teuina ma fa'agaioi i le fale su'etoto.
O le fa'ataitaiga o lou toto, sela o toto po'o fa'ataitaiga a le DNA o lea teuina i le Biobanking Victoria. Biobanks o fale su'esu'e e aoina ai fa'ataitaiga fa'ataitai i totonu. Fa'atonutonu ma teuina.
O au fa'amatalaga e maua mai i lau fa'ataitaiga toto, sela po'o DNA o le a fa'asoa atu i tagata su'esu'e fa'amaoina. Ua na o mafuaga e te ioe iai. O au fa'amatalaga patino o le a na'o se vaega to'aitiiti o tagata i le au OurDNA e vaaia pe iloailoina, e fa'afeso'otai pe na te tu'uina atu se fa'atagaga e toe fa'afeso'otai.
E mafai ona e mauaina nisi fa'amatalaga i le mea na tupu i le toto fa'atali sa e tu'uina atu i le vaai ilenei ata.
When we receive a blood sample, we use a range of scientific processes to look at different ‘layers’ of information within the cells. The most well-known layer is your DNA, but there are other layers of information that help scientists understand how health conditions develop. By looking at these different layers, we can build a more accurate picture of health that actually reflects your community’s unique background.
Because these processes are highly specialised, we work with established laboratories and research partners in Australia and overseas. We do this to ensure the resources we develop are as accurate and useful as possible for the doctors who will eventually use it. Any partner we work with is bound by strict legal and ethical agreements that meet Australian standards for privacy and data security.
The researchers and laboratories analysing the blood never see your name or personal details. We keep your identity stored in a separate, secure system, so that the scientific work can happen without anyone knowing who the information belongs to.
Ua setiina se faiga saogalemu e le OurDNA e teuina ai au fa'amatalaga patino, soifua maloloina ma fa'amatalaga tau fa'akenera, ma fa'ataitaiga o toto foa'iina fua. Toto, sela ma fa'ataitaiga DNA o le a teuina ese i totonu o le nofoaga biobanking mo le umi e mafai ai.
O fa'amatalaga uma fa'aeletonika o le a teuina malu i luga o auaunaga fa'avae Ausetalia ma fa'amaumauga o lo'o fa'atautaia e le auaunaga soifua maloloina fa'amaonia, fa'amatalaga soifua maloloina, po'o su'esu'ega fa'afomai. O nei fa'amaumauga fa'amautu e mulimulita'i i tulafono maoti ma fa'ataitaiga sili i le tagofiaina ma le teuina o fa'amatalaga.
Afai e te auai i le OurDNA, o au fa'amatalaga patino o le a fa'aaogaina e tata'i mai ai le fa'ataitaiga o lou toto mai le faipaaga ma le fale su'e toto po'o mea na tutupu i le falesu'esu'e o gaosiga o le OurDNA. O le au ao toto agava'a, ma e sa tuiina lou toto o le a iloa lou igoa ma lou aso fanau, ae na o sui fa'amaonia a le OurDNA o le a mafai ona log in e sailia e fesoasoani pe fa'amanatu ia te oe i le taimi o fa'agasolo le aoina o le toto.
O le taimi lava e fa'agasolo ai lau fa'ataitaiga o le toto i le fale su'esu'e, e tu'u au fa'amatalaga patino i le tasi nofoaga ae fa'amauina au fa'amatalaga fa'akenera i le isi nofoaga. Ao fa'agasolo le fa'ataitaiga o le toto, su'esu'e, teuina ma fa'asoa, o le a feso'otai atu i au fa'amatalaga patino e ala i se fa'ailoga po'o se numera.
O le lautele o le vaega a OurDNA ma isi soifua maloloina ma suesuega fa'afomai o le a vaai i le code o le poloketi su'esu'eina, e le o au fa'amatalaga patino. E mafai ona fa'aaoga le fa'ailoga (code) e toe fa'afeso'otai ai au fa'amatalaga fa'akenera ma au fa'amatalaga patino, ae pe afai e filifili e toe maua mai fa'amatalaga fa'akenera e uiga i lou soifua maloloina ma OurDNA.
E taua tele ia i matou le fa'alauteleina o tagata auai ma le saogalemu o fa'amatalaga. Afai e te filifili e te auai i le OurDNA, o au faamatalaga patino ma faamatalaga faakenera o le a teuina eseese. E na o tagata taua ma faatagaina a le OurDNA e mafai ona maua au faamatalaga patino, ma nao mea e te malie iai.
Fa'ataitaiga:
Afai e te auai i le OurDNA, o au faamatalaga faakenera o le a tuufaatasi ma le tele o isi faamatalaga faakenera a isi tagata, auiliili, ma tuuina i faamaumauga lautele e fesoasoani i fomai ma tagata su'esu'e e vaai aga ma mamanu i faamaumauga. O tagata o lo'o fa'aaogaina fa'amaumauga lautele e le mafai ona latou vaai po'o ai e aumai ai fa'amatalaga.
Soifua maloloina ma su'esu'ega fa'alesoifua malolona i fafo atu o le OurDNA mai le lalolagi atoa o le a mafai ona apalai e vaai i galuega atoa ai ma fa'ataitaiga ma fa'amatalaga sa aoina e auala mai ile poloketi a le OurDNA. E le mafai ona fuafua mamao le fa'aaogaina o au fa'amaumauga po'o fa'ataitaiga. Peitai, o au fa'ataitaiga ma fa'amaumauga o le a fa'aaogaina mo le lumanai pe a fa'amaonia su'esu'ega.
Fa'alagolago i luga o lau maliega, o lau toe-fa'ailoa o fa'amaumauga (e aunoa ma au fa'amatalaga patino) atonu o le a fa'aaogaina i su'esu'ega e aofia ai lala so'oupu a le malo, e pei o le Matagaluega o le Soifua Maloloina.
O fa'amaumauga e mafai ona fa'ailoa ai oe (o au fa'amatalaga patino) o le a teuina fa'alilolilo. O le a matou le fa'asoaina nei fa'amatalaga sei vagana ua manaomia aloaia e le tulafono ma leai se filifiliga. E na o tulaga e seasea tupu e pei o fa'amatalaga o lo'o valaau i se su'esu'ega o se solitulafono matuia. O le fa'aaogaina o lenei fa'amaumauga o le a tupu ia laina ma le tulafono talafeagai e patino ma le faiga fa'alilolilo a le setete.
Ua fausia e le OurDNA punaoa fa'akenera e aofia ai nu'u o tagatanu'u e fesoasoani ina ia mautinoa e manuia ai tagata uma mai le alualu i luma o su'esu'ega fa'afoma'i. E aofia ai:
Mo nisi fa'amatalaga i le fausiaina o punaoa, asiasi i lenei itula.
O le OurDNA Browser o se punaoa lautele e fa'amoemoe mo fomai ma tagata su'esu'e e iai aoaoga i kenera ma genomics. O le natura o punaoa lautele o lona uiga e tele atu fomai ma tagata su'esu'e e mafai ona avanoa i le Browser, taitai atu i le televave o le alualu i luma fa'asaienisi ma fa'amanuiaga tau soifua maloloina mo nuu auai.
O le OurDNA Browser e mafai ona fa'aaogaina mo suesuega fa'asaienisi, sili atu le malamalama i le soifua maloloina ma le tulaga o le soifua maloloina, ma ia suesueina tulaga tulaga fa'avae i totonu o nu'u l loo le o fa'aalia i le taimi nei. Tagata o lo'o fa'aaogaina le Browser e fa'amoemoe i penefiti po'o fa'amanuiaga i nu'u, a'afiaga tau amio, ma lipoti fa'atatau pe a feso'otai ma fa'amaumauga.
O fa'amaumauga i le Browser e le tatau ona fa'aaogaina e faailoa i tagata taitoatasi poo ai e auai i le OurDNA poo le faatupu poo le faatumauina o fa'ataitaiga e uiga i nuu.
O le aotelega o fa'amatalaga fa'akenera o lo'o maua i luga ole OurDNA Browser o le a aofia i totonu o feso'otaiga fa'ava o malo ole gnomAD databases. O le gnomAD o le punaoa fa'akenera lea e fa'amoemoe e atagia ai le eseesega o le lalolagi e ala i le fa'aofiina o fa'amaumauga mai poloketi e pei o OurDNA i totonu o Amerika i Matu, Amerika i Saute, Europa, Aferika, Asia ma Ausetalia. E mafai ona maua e fomai ma tagata suesue i le lalolagi atoa e vaai i tupulaga ma mamanu i fa'amatalaga, ae le o ai na sau mai ai faamatalaga.
O le iai o se fa'amaumauga tu'utasi e mafai ai e fomai ma tagata su'esu'e i le lalolagi atoa ona maua fa'amatalaga latou te manaomia e su'esu'e ai ma malamalama atili ai i tulaga eseese fa'alesoifua maloloina. O le fa'amaumauga a le gnomAD e fa'avae i le Broad Institute of MIT ma Harvard i Cambridge, Massachusetts.
O tagata su'esu'e fa'alesoifua maloloina ma fa'afomai fa'amaonia i fafo atu o le OurDNA o le a mafai ona talosaga e vaai ma galulue fa'atasi ma fa'ataitaiga ma fa'amatalaga na aoina mai ile poloketi a le DNA. O au fa'ataitaiga ma fa'amaumauga o le a na o le fa'aaogaina mo su'esu'ega fa'amaonia i le lumanai ma na o mafuaaga ua e malie iai.
Pe a matou fa'asoa au fa'amaumauga po'o fa'ataitaiga i tagata su'esu'e fa'amaonia, o le a matou pulea lelei ma aveese fa'amatalaga patino e mafai ona iloa ai oe. Matou te tu'uina atu i tagata talosaga le avanoa i lou soifua maloloina ma fa'amatalaga fa'akenera pe a latou malilie e aua lava nei fa'aaogaina na fa'amatalaga e taumafai ai e fa'ailoa oe.
O tagata su'esu'e fa'amaonia atonu e i Ausetalia po'o atunu'u mamao, aofia i Iunivesite, falema'i, institutes, su'esu'ega fa'afomai, po'o tagata su'esu'e o e e i le vaega a le mo-polofiti biomedical, vailaau, tekenolosi po'o kamupani su'esu'e fa'ama'i.